PAZAR SENDROMU
Sabah saat tam dokuzda gözlerimi araladım; ancak buna tam anlamıyla uyanmak denemezdi. Uyanmak zihnin hayata karışma iradesi göstermesiydi, benimkiyse yalnızca göz kapaklarımın yer çekimine yenik düşmekten vazgeçmesiydi. Odanın içindeki loş ve durgun havada bakışlarımı yukarı diktim. Tavanın sol köşesindeki o ince, haritaya benzeyen sıva çatlağı da bana bakıyordu. Aramızda kelimesiz, sessiz bir ateşkes ilan edildi; ben ona dokunmayacaktım, o da tepeme çökmeyecekti.

Yataktan sürünerek çıkıp mutfağa geçtim. Demliğin altını yakıp kendime geçiştirmelik bir kahvaltı hazırladım. Tavşan kanı çayımı yudumlarken parmaklarım otomatik bir refleksle telefonun ekranında kaymaya başladı. Memleket meseleleri, bitmek bilmeyen gündem, başkalarının kusursuz görünen hayatları... Derken televizyonun kumandasına uzandım; kanallar arasında ruhsuz bir gezintiye çıkıp ekranı kararttım, sessizlik ağır basınca yeniden açtım. Duvar saatine baktığımda yelkovan henüz 09.23’ü gösteriyordu. Koca bir tatil gününün bütün standart nimetlerini yirmi üç dakikaya sığdırıp tüketmiştim. İçime çöken can sıkıntısı sıradan bir boşluk değildi; insanın kendi nefes alışverişini duyup bundan huzursuz olacağı türden, yapışkan bir kasvetti.
Bu ataleti kırmak için kütüphanenin tozlu raflarına yöneldim. Yıllardır okumayı ertelediğim, tuğla kalınlığındaki o meşhur Rus klasiğini çekip aldım. Sayfaları çevirirken genzime eski kâğıt kokusu doldu. İlk cümleye göz gezdirdim: İvan Petroviç, soğuk bir kasım sabahı... Kitabı usulca kapattım. Kendi varoluşsal sancılarım yetmezmiş gibi bir de İvan Petroviç’in buz tutmuş ruh hâliyle uğraşacak takatim yoktu. Saat 09.31’di ve zaman adeta sakız gibi uzuyordu.
Madem zihnimi doyuramıyordum, bedenimi terbiye etmeliydim. Yatak odasındaki boy aynasının karşısına geçtim. Ben aynaya baktım, tişörtümün altından usulca el sallayan göbeğim de bana baktı. Yıllar sonra tesadüfen karşılaşmış iki eski dost gibi birbirimizi süzdük. Artık harekete geçme vaktiydi. Telefonu sehpanın üzerine yaslayıp internetten on dakikalık hızlı form tutma videolarından birini açtım. Ekranda, vücudundaki her bir kas lifini anatomi atlası gibi sergileyen, yirmili yaşlarının baharında bir genç belirdi.
— Hazırsanız başlayalım arkadaşlar!
Hiç hazır değildim ama ekranın karşısında ezilmemek için omuzlarımı dikleştirdim. İlk hareket çömelip kalkmaktı. Ekrandaki genç bir yay esnekliğiyle on beş tekrarı göz açıp kapayıncaya kadar tamamladı. Ben ise üçüncü inişimde sağ dizimden kuru bir dal kırılmasına benzeyen o meşum sesi işittim. Dördüncüde belimden ince bir sızı yükseldi. Beşinciye yeltendiğimde eklemlerimden yükselen çatırtılar, odanın içinde akortsuz bir oda orkestrası kurmuştu bile. Altıncıda çömeldim ve fizik kuralları beni orada mühürledi; kalkamadım. Dizlerimin üzerinde çaresizce beklerken ekrandaki genç bembeyaz dişlerini göstererek neşeyle haykırdı:
— Harikasınız! Şimdi tempoyu artırıyoruz!
— Önce beni yerden kaldır, diye homurdandım.
Elbette duymadı. Orta sehpanın kenarına tutunup kendimi yukarı çektiğimde alnımdan terler süzülüyordu. Ekranda beliren yazıyı okuyunca donakaldım: Isınma tamamlandı, şimdi asıl antrenmana geçiyoruz. Telefonun ekranını sertçe kapattım. İnsanın kendi bedenine reva göreceği zulmün de bir sınırı olmalıydı.
Saat 10.48’i bulduğunda, bu ağır spor seansının ardından bedenimi sağlıklı bir öğünle ödüllendirmeye karar verdim. Buzdolabının kapağını açınca içerideki soğuk ışık yüzüme vurdu. Raflarda iki yumurta, buruşmaya yüz tutmuş yarım bir limon, dibinde tek tük kalmış bir kavanoz turşu ve ne zaman alındığı tarihin tozlu sayfalarında kaybolmuş bir parça beyaz peynir duruyordu. Çaresizce telefonuma sarılıp evdeki malzemelerle pratik tarifler arattım. Karşıma beş dakikada hazırlanan nefis bir sufle tarifi çıktı. Tek bir pürüz vardı: Evde çikolata yoktu. Ama mutfak dolabının kuytusunda kalmış bir paket kakaolu bisküvi bana göz kırpıyordu.
Bilimsel bir deney titizliğiyle kolları sıvadım. Bisküvileri havanla ezip un ufak ettim, üzerine göz kararı süt gezdirdim, bir yumurta kırıp biraz da un ekledim. Kâsenin içindeki koyu gri bulamaç pek iştah açıcı görünmüyordu ama umudumu kaybetmeyip karışımı mikrodalga fırına sürdüm. Üçüncü dakikaya girerken fırının içinden önce derinden gelen bir tıslama, hemen ardından boğuk bir patlama sesi duyuldu. Kapağı açtığımda manzara büyüleyiciydi. Karışım kabından taşmış, fırının iç duvarlarına sıvanmış, hatta bir kısmı yer çekimine meydan okuyarak tavana yapışmıştı. Kaşığın ucuyla tadına baktım; sanki ıslak bir mukavva karton çikolatalı pudinge batırılıp ağustos güneşinde kurutulmuş gibiydi. Kalanını lavaboya döktüm. Su bir süre döndü, kabardı ve gitmedi. Yaptığım şey yalnızca insan sağlığına değil, şehrin kanalizasyon altyapısına da aykırıydı.
Saat 12.06’da mutfaktaki felaketin izlerini silmeye çalışırken telefonum çaldı. Ekranda kayıtsız bir numara yanıp sönüyordu.
— Alo?
— Alo, Hüseyin Bey’le mi görüşüyorum?
— Hayır, yanlış numara.
— Pardon efendim.
Hat kapandı. İki dakika geçmeden aynı numara yeniden ekranda belirdi.
— Hüseyin Bey?
— Hayır kardeşim, Hüseyin değilim.
— Ama bu numarayı verdi.
— Kim verdi?
— Hüseyin Bey.
— Demek ki Hüseyin Bey kendi numarasını bile bilmiyor.
Telefon kapandı. Beş dakika sonra üçüncü kez çaldığında, içimdeki o koyu can sıkıntısı yerini sinsi bir muzipliğe bırakmıştı. Ahizeyi bu kez bambaşka bir tonda açtım.
— Hüseyin konuşuyor.
Karşı taraftan derin bir oh çekme sesi geldi.
— Oh be Hüseyin Bey! Sonunda ulaştım size.
— Buyurun.
— Abi, koltuk takımını ne zaman alacağız?
Kısa bir an duraksadım.
— Hangi koltuk?
— Dün atölyede konuştuğumuz koltuk takımı.
— Ben vazgeçtim.
— Nasıl yani?
— Koltuk istemiyorum artık. Yerde oturacağım.
Karşıdaki adamın nefesi kesildi, bir süre hattın ucunda sadece derin bir sessizlik uğuldadı.
— Abi, ciddi misin?
— Çok ciddiyim. Hatta evdeki bütün sandalyeleri de kapının önüne koyuyorum. İnsan artık özüne, doğaya dönmeli.
Telefonu kapatıp koltuğa yaslandım ve kendi kendime gülmeye başladım. Nihayet günün kasveti dağılıyordu. On dakika sonra telefonum bu kez bambaşka bir numaradan çaldı.
— Alo?
— Sen kimsin kardeşim?
— Asıl siz kimsiniz?
— Ben Hüseyin!
— Hangi Hüseyin?
— Koltukçu Hüseyin!
Meğer az önceki adam mobilyacıymış, durumu gerçek Hüseyin’e bildirince o da beni aramıştı.
— Benim koltukları niye iptal ediyorsun birader?
— Ben iptal etmedim, sadece yerde oturmanı tavsiye ettim.
— Sen benimle dalga mı geçiyorsun?
— Yok, estağfurullah. Ben bugün istisnasız herkesle dalga geçiyorum. Şahsınıza özel bir durum değil.
Telefon suratıma kapandı ve bir daha kimse aramadı. Günün ilk zaferini kazanmıştım.
Saat 13.17’de, internetin sonsuz dehlizlerinde gezinirken karşıma parlak bir reklam çıktı. Akıllı bir robot süpürge, koltuk altlarına süzülüyor, kendi kendine şarj istasyonuna dönüyor ve üstelik sahibine tatlı bir sesle hitap ediyordu. Evim küçüktü, emektar süpürgem de gayet sağlamdı ama bana seslenen bir makine fikri o an çok cazip geldi. Ürünü sepete ekledim, fiyatını görünce yutkunup vazgeçtim. Bir alt modeline baktım, o da bütçemi aşıyordu. En sonunda mini masaüstü robot süpürge başlıklı, son derece uygun fiyatlı bir model bulup heyecanla siparişi onayladım. Açıklama kısmını ise ancak ödeme bittikten sonra okudum: Kalem kırıntıları ve masa üzerindeki küçük tozlar için uygundur. Görsele yakından bakınca robotun avuç içi kadar olduğunu fark ettim. Koca evi süpürecek bir yardımcı ararken, çalışma masamdaki silgi tozlarına hizmet edecek minik bir memur istihdam etmiştim. Hemen iptal tuşuna bastım. Saniyeler içinde telefonuma bir bildirim düştü: Ürününüz kargoya verildi. Siparişi vereli henüz dört dakika olmuştu; bu hızla çalışan bir kargo ağı ülkenin bütün lojistik kaderini değiştirebilirdi. Müşteri hizmetleri ise ürünün yola çıktığını ve iptal edilemeyeceğini bildirdi. Artık evde üzerine basmamak için tetikte yürümem gereken minik bir ev arkadaşım vardı.
Saat 15.02’de biraz hava almak için balkona çıktım. Karşı apartmanın üçüncü katındaki balkonda, pirinç kafesinin içinde tünekleyen iri, yeşil bir papağan etrafı süzüyordu. Göz göze geldiğimiz an kafasını sallayıp gür bir sesle bağırdı:
— N’ABER LAN!
Şaşkınlıkla etrafıma bakındım, sonra kuşa döndüm.
— İyidir, senden?
— N’ABER LAN!
— İyi dedik ya kardeşim.
— N’ABER LAN!
Bu kuşla sağlıklı bir iletişim kurmak imkânsızdı. Korkuluğa biraz daha yaklaştım.
— Adın ne senin?
Papağan başını yana eğip keskin gözlerini bana dikti.
— SALAK!
İrkilip sağa sola baktım; karşı dairede kimseler yoktu.
— Terbiyesiz, diye çıkıştım.
— SALAK!
— Bak, yaşına başına bakmam!
— N’ABER LAN!
Damarlarımdaki kan beynime sıçramıştı; ömrümde ilk kez tüylü bir hayvanla münakaşaya giriyordum. Tam o esnada aşağıdan tok bir ses yükseldi.
— Beyefendi!
Başımı eğip baktığımda apartman görevlisi elinde süpürgesiyle bana bakıyordu.
— Buyurun?
— Kiminle kavga ediyorsunuz yukarda?
— Papağanla.
Adam birkaç saniye yüzüme baktı, hiçbir şey söylemedi.
— Anladım, dedi ve başını iki yana sallayarak binaya girdi.
O an anladım ki bir insanın mahalledeki itibarını sıfırlaması için büyük skandallara gerek yoktu; bazen tek bir papağan kâfiydi.
Saat 16.28’de daire kapımın önünden gelen cılız bir miyavlamayla yerimden kalktım. Kapıyı araladığımda, duman rengi tüyleri olan mağrur bir kedi eşikte duruyordu.
— Ne var küçük dostum?
Kedi cevap vermeye tenezzül etmeden bacaklarımın arasından süzülüp içeri girdi. Doğrudan salona yürüdü, koltukların etrafını teftiş etti, halıyı kokladı ve gelip benim köşeme kuruldu.
— Rahat mısın bari?
Gözlerini ağır ağır kapatıp açtı. Mutfağa gidip bir kâse su ve bir parça peynir getirdim. İkisine de yüz vermedi. Bunun yerine sehpanın üzerindeki su bardağını patisiyle usulca itip yere yuvarladı. Bardak parkeye çarpıp tuzla buz olurken kedi kılını bile kıpırdatmadı.
— Senin evin nerede?
Miyavladı.
— Sahibin kim?
Yine miyavladı.
— Kira ödeyecek misin?
Bu kez yüzüme bile bakmadı. Çok geçmeden kapı çaldı; üst kattaki komşum endişeli gözlerle içeri baktı.
— Bizim kediyi gördünüz mü acaba?
— Gördüm, salonda keyif yapıyor.
Komşum içeri girip kediyi kucağına aldı. Tam kapıdan çıkacakken duraksadı.
— Bir zarar vermedi ya?
Yerde parıldayan cam kırıklarına, ardından kedinin masum bakışlarına baktım.
— Yok, dedim. Sadece salonun dekorasyonuna ufak bir dokunuşta bulundu.
Komşum gülüp uzaklaştı. Gün boyu kapımı çalan tek misafir o olmuştu; o da bardağımı kırıp gitmişti.
Saat 18.11’de sıkıntıdan salonun çekmecelerini kurcalamaya başladım. Sararmış fotoğraflar, eski faturalar, ucu kopuk şarj kabloları ve hangi kilide ait olduğu unutulmuş paslı anahtarların arasından eski bir yılbaşı piyango bileti çıktı. Geçen yılın çekilişine aitti. Merakla telefonumdan sonuçları açtım. İlk rakam tuttu. İkinci de tuttu. Üçüncü rakamı görünce kalbim göğüs kafesimi zorlamaya başladı. Dördüncü, beşinci ve altıncı rakamlar da birebir aynıydı. Parmaklarım titreyerek son rakama baktım. Sadece tek bir rakam farkla büyük ikramiyeyi kaçırmıştım. Kendimi koltuğa bırakıp sabahki gibi tavana baktım ama artık o sıva çatlağıyla aramızdaki hukuk değişmişti; az önce servetin kıyısından dönmüştüm. Bir süre sonra bileti yeniden elime aldığımda tarih kısmındaki detayı fark ettim. Baktığım liste bir önceki yılın çekilişine aitti. Doğru yılı seçip yeniden kontrol ettim; biletteki yedi rakamın hiçbiri tutmuyordu. Derin bir oh çektim. İnsan büyük ikramiyeyi bir rakamla kaçırınca kahroluyordu ama yedi rakamla kaçırınca mesele şahsi olmaktan çıkıp kaderin cilvesine dönüşüyordu.
Saat 20.37’de koltuğa gömülüp günün muhasebesini yaptım. Spor yapayım derken sakatlanmış, mutfağı havaya uçurmuş, mobilyacıyla didişmiş, silgi süpürgesi satın almış, bir papağanla kavga etmiş, bir kediye bardak kırdırmış ve olmayan bir ikramiyenin yasını tutmuştum. Üstelik bütün bunları kapıdan dışarı adım atmadan başarmıştım. Tam televizyonu açacakken kapı çaldı. Açtığımda karşımda üniformalı iki polis memuru duruyordu.
— İyi akşamlar.
— İyi akşamlar memur bey.
— Bir gürültü şikâyeti üzerine geldik.
Zihnim hızla günün olaylarını taradı. Şikâyetçi kim olabilirdi? Koltukçu Hüseyin mi, papağan mı, yoksa kedi mi?
— Buyurun memur bey.
— Komşularınızdan biri balkonda yüksek sesle kavga ettiğinizi bildirmiş.
— Doğrudur.
— Kiminle tartıştınız?
Duraksadım. Hayatımın en çetrefilli yol ayrımındaydım. Gerçeği söylesem akıl sağlığımdan şüphe edeceklerdi, yalan söylesem iş büyüyebilirdi.
— Papağanla, dedim.
Genç olan polis kaşlarını yukarı kaldırdı.
— Nasıl yani?
— Karşı apartmandaki kafeste bir papağan var. Bana hakaret etti.
Diğer memur dudaklarını birbirine bastırdı; gülmemek için kendini zor tuttuğu omuzlarının sarsılmasından belliydi.
— Ne dedi size?
— Önce n’aber lan dedi.
— Sonra?
— Salak dedi.
Genç polis başını öne eğdi, gülüşünü gizlemeye çalışıyordu. Kıdemli olan ciddiyetini korumaya gayret etti.
— Peki siz ne karşılık verdiniz?
— Terbiyesiz dedim.
— Sonra?
— Yaşına başına bakmam dedim.
Bu noktada iki memur da gardını düşürdü ve apartman boşluğunda kahkahalar yankılandı. Ben de onlara katıldım. Tam o sırada karşı apartmanın karanlığından o tiz ses gecenin sessizliğini yırttı:
— N’ABER LAN!
Kahkahalar bir anda kesildi. Üçümüz birden balkona çıktık. Papağan kafesinin demirlerine tutunmuş, bizi görünce yeniden haykırmıştı:
— SALAK!
Genç polis gülmekten iki büklüm oldu. Kıdemli memur başını sallayarak bana döndü.
— Beyefendi, siz en iyisi bu kuşla pek muhatap olmayın.
— Ben de tam olarak öyle düşünüyorum memur bey.
Tam kapıya yönelmişlerdi ki papağan son kozunu oynadı:
— POLİS GELDİ! KAÇIN LAN!
Bu kez ben de kendimi tutamadım, üçümüz birden gözyaşları içinde gülerek vedalaştık. Memurlar gittikten sonra kapıyı kapatıp koltuğa yığıldım. Saat 21.14’tü. Telefonum titredi; arkadaşımdan gelen mesajda günümün nasıl geçtiği soruluyordu. Ekrana bakıp kısa bir süre düşündüm ve yazdım: Evde dinlendim, pek bir şey yapmadım.
Tam salonun ışığını söndürecekken dışarıdan son bir kez o tanıdık ses yükseldi:
— N’ABER LAN!
Sabrımın son kırıntısı da tükenmişti. Balkona fırlayıp karanlığa doğru avazım çıktığı kadar bağırdım:
— YARIN PAZARTESİ! SABAH İŞE GİDECEĞİM! RAHAT BIRAK BENİ!
Karşı apartmanın ışıkları birer birer yanmaya başladı. İkinci kattaki pencere gıcırtıyla açıldı ve yaşlı bir adam başını dışarı uzattı.
— Kardeşim, yarın pazartesi değil ki!
Şaşkınlıkla kaşlarımı çattım.
— Nasıl yani?
— Bugün cumartesi!
Olduğum yerde taş kesildim. Titreyen ellerle telefonumun takvim uygulamasını açtım. Ekranda kocaman harflerle Cumartesi yazıyordu. Bir an gökyüzü üzerime çökmüş gibi hissettim. Demek ki bütün bu felaketleri yaşadığım gün pazar bile değildi; önümde atlatmam gereken koskoca bir pazar günü daha duruyordu. Dizlerimin bağı çözülmüş hâlde balkon sandalyesine çöktüm. Karşı kafesteki papağan da karanlığın içinden beni izliyordu. Sessizce bakıştık. Sonunda başını yana eğip son darbeyi indirdi:
— SALAK!
Bu kez ona cevap vermedim. Çünkü yerden göğe kadar haklıydı.


Pazar pazar beni güldürdünüz. Allah da sizi güldürsün :)